Nasza
autorska metoda

IDEA, czyli co to w ogóle jest Cognicise?

Być może zdarza Ci się wyraźnie zwolnić krok na spacerze, gdy chcesz z kimś porozmawiać lub przypomnieć sobie ważną informację. A może zauważyłeś, że trudno Ci płynnie kontynuować rozmowę, gdy jednocześnie skupiasz się na precyzyjnej czynności manualnej – na przykład podczas parzenia herbaty, gotowania czy szukania kluczy w torebce? To zupełnie naturalne, że z wiekiem podzielność uwagi, koncentracja i szybkie przełączanie się między zadaniami stają się wyzwaniem.

Mamy jednak dobrą wiadomość: tę sprawność można skutecznie trenować, a my stworzyliśmy rozwiązanie, które pozwala zrobić to w bezpieczny, skuteczny i niezwykle przyjemny sposób.

Czym w praktyce jest Cognicise? To stacjonarne, grupowe zajęcia gimnastyczne na sali ćwiczeń, opierające się na tzw. modelu podwójnego zadania (z ang. dual-tasking). Co to oznacza? Zamiast rozdzielać trening na fizyczny i umysłowy, łączymy je w jedno. Wyobraź sobie, że Twoje ciało wykonuje proste ćwiczenie gimnastyczne (więcej o tym, jak one wyglądają w praktyce, przeczytasz poniżej), a w tym samym czasie Twój umysł rozwiązuje łatwe zadanie matematyczne lub słowne. Albo że Twój konkretny ruch zależy od wysokości dźwięku, który za chwilę usłyszysz, lub też od zmiany koloru żarówek, które masz przed oczami. Brzmi jak wyzwanie? I o to właśnie chodzi! Badania jasno pokazują, że takie jednoczesne trenowanie sfery psychicznej oraz fizycznej przynosi znacznie szybsze i lepsze efekty dla naszego codziennego funkcjonowania niż dbanie o nie osobno. Nazwa Cognicise (czytaj: kognisaiz) to zgrabne połączenie dwóch angielskich słów: cognition (poznanie, zrozumienie) oraz exercise (ćwiczenia fizyczne, gimnastyka). Termin ten narodził się w świecie nauki, by opisać innowacyjny trening, który wymaga jednoczesnego zaangażowania obu tych sfer. Nie musisz jednak być badaczem, by poczuć jego niesamowite działanie – wystarczy, że przyjdziesz na naszą salę.

KORZYŚCI, czyli co w praktyce mogę zyskać?

Regularny udział w naszych zajęciach to wszechstronna inwestycja w Twoje zdrowie, niezależność i dobre samopoczucie.
Co konkretnie zyskujesz?

  • Wyższa sprawność funkcjonalna na co dzień: Zyskujesz pewniejszy krok, sprawniejszą równowagę i lepszą koordynację, co ułatwia codzienne czynności (np. zakupy, spacer, wchodzenie po schodach) i znacząco zmniejsza ryzyko groźnych upadków.

  • Ochrona umysłu i profilaktyka demencji: Trening wielozadaniowy stymuluje powstawanie nowych połączeń w mózgu. Pomaga wyostrzyć pamięć i koncentrację, a także opóźnić oraz złagodzić ewentualne objawy procesów otępiennych.

  • Lepsze samopoczucie i zastrzyk energii: Ruch połączony z żywą muzyką stymuluje wydzielanie endorfin, redukuje poziom stresu i poprawia ogólną witalność organizmu.

  • Świetna zabawa w serdecznej atmosferze: Wspólne ćwiczenia w grupie to doskonała okazja do przełamania rutyny, wyjścia z domu i spędzenia czasu w uśmiechniętym, życzliwym gronie, gdzie błędy traktujemy z przymrużeniem oka.

Ale nie muisz nam wierzyć na słowo! Osoby bardziej dociekliwe i ciekawe dowodów gorąco zapraszamy do zakładki NAUKA
– znajdziesz tam jeszcze więcej szczegółowych korzyści, popartych konkretnymi badaniami naukowymi z całego świata.

DWA FILARY, czyli ćwiczymy i myślimy

Aby lepiej zrozumieć, o co w tym wszystkim chodzi, rozbijmy to na drobniejsze części.
Porozmawiajmy o każdym z elementów z osobna.

1. Część motoryczna (ruchowa)

Od strony ruchowej nasze zajęcia opierają się przede wszystkim na gimnastycznych ćwiczeniach kształtujących. Są to bezpieczne, stosunkowo proste ruchy angażujące kończyny i tułów, które mają na celu dbałość o ogólną sprawność organizmu. Kształtują przede wszystkim koordynację oraz gibkość, a w nieco mniejszym stopniu również siłę i wytrzymałość. Wiele z nich ukierunkowanych jest na poprawę równowagi oraz sprawności funkcjonalnej (np. wspierają zdrowie kręgosłupa). Mnogość ćwiczeń pozwala nam idealnie dobrać ich trudność i intensywność do potrzeb grupy, dbając o zaangażowanie najważniejszych stawów i mięśni.

2. Część kognitywna (umysłowa)

To zadania, które wykonujesz jednocześnie z ruchem. Dzielą się one na dwie główne grupy:

liczby z glowyZadania matematyczne i językowe
Między innymi: odliczanie co jakąś liczbę w dół (np. od 61 co 3), dodawanie i odejmowanie w pamięci (np. 8 + 9 – 3), wymienianie słów z konkretnej kategorii na zadaną literę (np. wymień zwierzę na literę „N”) czy też literowanie z pamięci słów wspak (np. „PIŁKA” = „AKŁIP”).

Zadania sensoryczne
Między innymi: dostosowywanie tempa i rodzaju ruchu do charakteru muzyki zgodnie z wcześniejszą instrukcją lub też odpowiednia reakcja motoryczna (ruchowa) na zapalające się świetlne sygnały.

NASZE TAJNE SKŁADNIKI: pianino, żarówki i ...zespół

Co odróżnia nas od innych zajęć, czyniąc je unikatowymi nie tylko w skali Polski, ale również - nie bójmy się tego głośno powiedzieć - całego świata? Nasze autorskie narzędzia i sposób prowadzenia treningu!

Muzyka na żywo

piano okNa naszych zajęciach muzyka nie płynie z głośnika jako tło, bowiem ich unikalnym elementem jest obecność instrumentu. Dźwięki pianina nie tylko naturalnie wyznaczają tempo i charakter ruchów, stanowiąc przy tym doskonałe narzędzie do treningu poznawczo-ruchowego (zmiana dynamiki głośno-cicho, zatrzymanie melodii, czy zmiana wysokości dźwięku, to dla mózgu sygnały, na które musi błyskawicznie zareagować konkretnym ruchem). Żywa muzyka instrumentalna tworzy również wyjątkowy klimat. Podczas ćwiczeń bardzo często można usłyszeć autorskie aranżacje doskonale znanych utworów i lubianych piosenek. Wplatanie znajomych, bliskich sercu melodii w strukturę treningu to dodatkowy bodziec dla pamięci, który przywołuje dobre wspomnienia, wywołuje uśmiech i niewątpliwie jeszcze bardziej uprzyjemnia cały wysiłek intelektualny oraz fizyczny.

Wykorzystanie kolorowych żarówek

zarowki okDrugim unikalnym elementem jest specjalnie przygotowany stojak z dwiema żarówkami, które są zdalnie kontrolowane przez jednego z instruktorów. Zmieniające się kolory w zależności od ćwiczenia pełnią różne funkcje, co jest sygnałem do wykonania określonej akcji, zgodnie z wcześniejszą instrukcją. I tak na przykład żarówki mogą podpowiadać, którą kończyną ćwiczyć – np. górna żarówka czerwona, to wznos prawej ręki, a dolna niebieska, to rozkrok lewą nogą.

Dwóch prowadzących

Mnogość zadań, instruowanie oraz ciągłe modyfikowanie ćwiczeń, gra na instrumencie i sterowanie żarówkami to mnóstwo pracy. Właśnie dlatego, w przeciwieństwie do tradycyjnej gimnastyki, nasze zajęcia są zawsze prowadzone przez dwóch instruktorów. Dzięki temu jeden z nas może w pełni skupić się na akompaniamencie i sterowaniu żarówkami, podczas gdy drugi dba o poprawność ruchu, bezpieczeństwo grupy i na bieżąco reaguje na Wasze potrzeby.

GONIENIE KRÓLICZKA, czyli dlaczego lubimy pomyłki

Istotą i zarazem jednym z najbardziej niezwykłych elementów naszych zajęć jest to, że uczestnicy... często się mylą.
I o to właśnie nam chodzi! W naszym programie ćwiczeń największe korzyści przynoszą paradoksalnie te zadania, w wykonaniu których uczestnicy popełniają błędy. Dlaczego?

W Cognicise nie zależy nam na wyuczeniu się na pamięć oraz doprowadzeniu do perfekcji wykonania danej sekwencji ruchów. Zależy nam natomiast na tym, aby uczestnicy starali się wykonać zadania zgodnie z wcześniejszą instrukcją jak najlepiej potrafią, licząc się z tym, że ewentualne błędy są nieodzowną częścią zajęć Cognicise. Gdybyśmy wałkowali każde ćwiczenie tygodniami, aż do perfekcji, Twój mózg stworzyłby sobie automatyczny schemat działania – autopilota i przestałby pracować na wysokich obrotach. Dlatego, gdy tylko widzimy, że dane ćwiczenie staje się dla grupy zbyt łatwe, natychmiast wprowadzamy modyfikację lub nowy bodziec. Mózg znów musi się wysilić. To właśnie to ciągłe „gonienie króliczka” gwarantuje najlepsze efekty kognitywne. Oraz absolutny brak nudy!

STOPNIOWANA TRUDNOŚĆ, czyli dla każdego coś miłego

mozg zarowki pionZastanawiasz się, czy poradzisz sobie w grupie, jeśli masz nieco słabszą kondycję lub potrzebujesz więcej czasu na przyswojenie poleceń? Bez obaw.


Nasze ćwiczenia składają się z tak wielu zmiennych, że w jednym czasie na sali mogą bezpiecznie i skutecznie trenować osoby o różnym doświadczeniu. Jak to robimy? Stosujemy instrukcje o zróżnicowanym stopniu złożoności w ramach jednego zadania. Osoby potrzebujące łagodniejszego startu wykonują tylko podstawowe elementy ćwiczenia (np. sam ruch rąk w zależności od koloru żarówki). W tym samym czasie, osoby szukające większego wyzwania otrzymują dodatkowo sekwencję ruchową nóg oraz bardziej złożone dodatkowe zadania umysłowe. Dzięki temu każdy ćwiczy na optymalnym dla siebie poziomie – osoby potrzebujące silniejszej stymulacji rozwijają swoje możliwości bez poczucia nudy, a osoby preferujące spokojniejsze tempo, w pełni komfortowo i bez stresu przyswajają kolejne elementy.

SCHEMAT ZAJĘĆ, czyli jak to wygląda w praktyce

Każde spotkanie ma przemyślaną i bezpieczną strukturę. Typowy trening trwa 45 minut i składa się z:

  1. Rozgrzewki w marszu po okręgu (ok. 15 minut).
  2. Ćwiczeń w pozycjach wysokich (na stojąco) (ok. 15 minut).
  3. Ćwiczeń w pozycjach niskich (na macie) (ok. 10 minut). Czasami nie schodzimy do niskich pozycji.
  4. Ćwiczeń rozciągających, relaksacyjnych i oddechowych (ok. 5 minut).
Oczywiście każda z ww. części (poza ćwiczeniami oddechowymi) wykonywana jest w modelu wielozadaniowym, a więc oprócz tego, że wciąż ćwiczymy fizycznie, cały czas angażujemy mózg, wykonując różne zadania umysłowe.
 

Ważne: Wiemy, że schodzenie do parteru bywa kłopotliwe. Jeśli nie możesz lub nie chcesz ćwiczyć na macie, zawsze zaproponujemy Ci alternatywną, równie skuteczną wersję ćwiczenia (np. w siadzie na krześle lub w staniu przy barierce).

DOBRA ZABAWA, czyli coś więcej niż trening

Dobrze zaprojektowany program ćwiczeń to znacznie więcej niż tylko praca nad ciałem i umysłem – powinna to być także doskonała zabawa i radość z przebywania w grupie. 

Na naszych zajęciach bardzo staramy się o to, by na sali zawsze panowała świetna, swobodna atmosfera, w której jest dużo miejsca na dowcipkowanie i wzajemną życzliwość. Tworzymy przestrzeń całkowicie wolną od oceniania, dzięki czemu każdy może ćwiczyć we własnym tempie i czuć się w pełni komfortowo. Nasze spotkania to fantastyczna okazja do socjalizowania się, przełamywania rutyny i nawiązywania nowych znajomości – a te elementy są równie ważne w kontekście sprawnego funkcjonowania sfery umysłowej, jak same ćwiczenia. Towarzysząca zajęciom muzyka dodatkowo łagodzi obyczaje, niweluje stres i sprawia, że trening zyskuje niezwykłą lekkość, stając się przyjemnym, towarzyskim wydarzeniem, na które po prostu chce się wracać.

PRZYKŁADOWE ĆWICZENIA

Aby choć trochę zobrazować moc modelu wielozadaniowego, poniżej prezentujemy kilka przykładowych ćwiczeń:

1. Marsz i zatrzymanie.
Wyobraź sobie, że maszerujesz dookoła sali. Na początku Twoim jedynym zadaniem jest dostosowanie tempa marszu do słyszanej muzyki. Łatwe… W pewnym momencie muzyka ustaje – teraz Twoje zadanie to niezwłocznie się zatrzymać. Marsz należy wznowić dopiero, gdy powraca akompaniament. Ale uwaga – może to być już w nowym tempie. Nadal łatwe? No to idziemy o krok dalej (nomen omen). Tym razem wykonujesz ćwiczenie w wersji na odwrót, to znaczy gdy gra pianino stoisz, ale gdy tylko muzyka ustanie, zaczynasz maszerować – w ciszy, w tempie, w którym muzyka grała przed chwilą. To wydaje się już mniej intuicyjne, prawda?

A dlaczego by nie połączyć obu wersji? Od teraz gdy pada werbalna komenda „NORMALNIE” zachowujesz się tak, jak w pierwszej wersji, czyli przy muzyce maszerujesz, a przy ciszy się zatrzymujesz. Jednak gdy komenda zmieni się na „ODWROTNIE”, wówczas musisz natychmiast się przestawić i od tego momentu nie dać się ponieść muzyce, a marsz kontynuować gdy będzie cisza. Oczywiście komendy normalnie/odwrotnie, podobnie jak muzyka i jej brak, zmieniają się kilkakrotnie podczas ćwiczenia. Na pierwszych zajęciach to ćwiczenie wyda Ci się dosyć trudne, ale już po kilku spotkaniach to się zmieni – Twój mózg i ciało zaczną w nim pracować jako jeden, doskonale zgrany zespół. A wtedy my wprowadzimy modyfikację ćwiczenia i zabawa rozpoczyna się od nowa. Wszak nie chcemy złapać króliczka, prawda?

2. Wysokie i niskie dźwięki.
W tym ćwiczeniu uczestnicy również maszerują dookoła sali w tempie akompaniamentu. W pewnym momencie muzyka będzie grana w wysokich rejestrach (charakterystyczne wysokie, „piskliwe” dźwięki). Twoim zadaniem jest wówczas marsz we wspięciu na palcach z ramionami wyprostowanymi w bok. Gdy akompaniament zmieni się na na dźwięki niskie (ciężkie, grube) należy zmienić sposób marszu i od tego momentu robić to w półprzysiadzie – na ugiętych kolanach, stawiając całe stopy, z ramionami ugiętymi na biodrach. Poza zmianą rejestrów dźwięków, gdzie należy zmieniać rodzaj marszu, zmienia się też tempo akompaniamentu, do którego należy dostosować szybkość stawiania kroków. I podobnie jak w ćwiczeniu nr 1 – „Marsz i zatrzymanie”, również tutaj mogą padać komendy. NORMALNIE znaczy, że maszerujemy zgodnie z powyższą instrukcją, natomiast gdy padnie komenda ODWROTNIE, wówczas przy wysokich dźwiękach idziemy w półprzysiadzie, a przy niskich  we wspięciu.

3. Góra ręce, dół nogi.
Ćwiczenie wykonujemy w drugiej części zajęć, po rozstawieniu tzw. kolumny ćwiczebnej – każda osoba stoi na swoim miejscu na sali, ćwiczący nie przeszkadzają sobie wzajemnie i dobrze widzą prowadzącego stojącego przed nimi. Uczestnicy widzą również dwie żarówki (umieszczone w pionie jedna nad drugą) przymocowane do statywu znajdującego się obok instruktora. Lampkami steruje zdalnie drugi z instruktorów zmieniając dowolnie ich kolor. 

wznosy ramion 2

W tym ćwiczeniu, zgodnie z jego nazwą, górna żarówka odpowiada za ruchy rąk, natomiast dolna, za pracę nóg. W zależności od wyświetlanego koloru, należy wykonać wcześniej opisany w instrukcji ruch. Na przykład: kolor zielony oznacza w przypadku kończyn górnych wznos prawej ręki w bok, a w przypadku kończyn dolnych rozkrok prawą nogą. Analogicznie kolor czerwony dotyczy strony lewej: jeśli więc będą wyświetlane obydwie żarówki czerwone, należy jednocześnie wznieść lewą rękę w bok oraz jednocześnie zrobić rozkrok lewą nogą, po czym powrócić do pozycji wyjściowej, czyli stania o nogach złączonych z ramionami wzdłuż tułowia. Ale żarówki mogą się wyświetlać w różnych kolorach – wówczas, gdy np. górna żarówka jest zielona, a dolna czerwona, należy wznieść prawą rękę w bok oraz zrobić rozkrok lewą nogą – jak na zdjęciu obok. Oczywiście wyświetlanych kolorów z czasem jest więcej, a każdy ma przypisany swój konkretny ruch. Zadanie, jak każde inne, wykonywane jest przy akompaniamencie pianina, więc należy dostosować tempo ruchów do słyszanej muzyki.

4. Półprzysiady i słowa.
Na pewno znasz grę państwa-miasta, gdzie należy znaleźć słowa z konkretnych kategorii na konkretną literę. Niewąpliwie kojarzysz również zabawę polegającą na wymienianiu słów zaczynających się na ostatnią literę słowa poprzedniego. My połączyliśmy oba te ćwiczenia! Kolor górnej żarówki odpowiada za sposób tworzenia słowa (tzn. na którą literę słowa poprzedniego), a kolor dolnej oznacza kategorię tworzonego słowa, np. roślina lub zwierzę. 

s i p

ZASADY: ustalmy, że gdy górna żarówka świeci się na zielono, wówczas tworzymy słowo na pierwszą literę słowa poprzedniego, a gdy jest czerwona – to na ostatnią. Natomiast dolna zielona oznacza kategorię roślina, a czerwona to zwierzę. No to skoro znamy już instrukcję, zaczynamy zabawę!

Pierwsze słowo proponuje osoba prowadząca, niech będzie to na przykład
pies. Załóżmy, że zarówno na górze, jak i na dole wyświetla się kolor zielony – oznacza to, że należy wymyślić roślinę, na pierwszą literę słowa pies, czyli na P. Prowadzący podchodzi do wybranej osoby, która mówi np. pomidor. W tym momencie górna żarówka zmienia się na czerwoną, a dolna wciąż pozostaje taka jak była, tzn. zielona. Oznacza to, że kolejna osoba będzie szukała rośliny (przyponijmy zasady: dolna zielona żarówka = kategoria zwierzę), na ostatnią literę słowa pomidor, czyli R (górna czerwona żarówka = ostatnia litera), czyli np. róża. I znów kolory się zmieniają: załóżmy, że tym razem górna żarówka zmienia kolor na zieloną, a dolna na czerwoną. Kolejna osoba tworzy zatem zwierzę (dolna czerwona = kategoria zwierzę) na pierwszą literę słowa róża (górna zielona = pierwsza litera), np. rekin, itd.

Zadanie umysłowe już znamy, a co z ruchem? Jak sama nazwa wskazuje, w trakcie ćwiczenia uczestnicy wykonują ugięcia nóg do półprzysiadu z jednoczesnym wznosem ramion w przód, w rytm akompaniamentu, starając się nie przerwać ruchu, gdy pojawia się zadanie kognitywne, czyli wymyślanie słów.